Aste Santua

 Aste Santua kristau erlijioan, Jesukristoren nekaldia eta piztuera ospatzen dena. Kristauen artean liturgia-jarduera handiko aldia da.
 Erramu igandean eta Larunbat santuan artean ospatzen dena badaude ere beste egunetan ere ospatzen dutenak.
Ostiral santuan Jesusen gurutziltzaketa ospatzen da eta sapatu santuaren gautik suspertse domekararte bere suspertze ospatzen da.

Honen funtzionamendua:
a, b, c, d eta e letrak erabiliko ditugu. M eta N erem, 24 eta 5 zenbakiak izango dira. A gauden urtea izango da:

a: A/19 ren hondarra.
b: A/4 ren hondarra.
c: A/7 ren hondarra.
d: (19a+M)/30 ren hondarra.
e:(2b+4c+6d+N)/7 ren hondarra.

d+e 10 baino txikiagoa bada Paskuaren eguna martxoaren (d+e+22) izango da eta txikiagoa bada apirilaren (d+e-9) izango da.

 Kalkulatzeko metodo hau ez da zehatz zehatza baina eraginkorra izan daiteke, aste santua noiz den kalkulatzeko kalkulatzen da, baina ez da asko erabiltzen

Udaberria

Udaberria zona epeletako lau urtaroetako bat da. Egunek 12 ordubete edo gehiago irauten dute, azkar luzatuz (batez ere latitude garaietan). Hemisferioa nabari epeltzen hasten da, landare berriak hazaraziz. Elurra (baldin badago) urtzen hasten da, eta honen ondorioz ibaiak hazten dira. Loredun landare gehienak urtaro honetan loratzen dira.

Taula hauxe eguzkiak dituen solstizioen portaera da, urte bakoitzean hartu diren datuen arabera;

urtea	Ekinokzioa Mar		Solstizioa Eka		Ekinokzioa Ira		Solstizioa Abe
	egun	ordu	egun	ordu	egun	ordu	egun	ordu
2002	20	19:16	21	13:24	23	04:55	22	01:14
2003	21	01:00	21	19:10	23	10:47	22	07:04
2004	20	06:49	21	00:57	22	16:30	21	12:42
2005	20	12:33	21	06:46	22	22:23	21	18:35
2006	20	18:26	21	12:26	23	04:03	22	00:22
2007	21	00:07	21	18:06	23	09:51	22	06:08
2008	20	05:48	20	23:59	22	15:44	21	12:04
2009	20	11:44	21	05:45	22	21:18	21	17:47
2010	20	17:32	21	11:28	23	03:09	21	23:38
2011	20	23:21	21	17:16	23	09:04	22	05:30
2012	20	05:14	20	23:09	22	14:49	21	11:11
2013	20	11:02	21	05:04	22	20:44	21	17:11
2014	20	16:57	21	10:51	23	02:29	21	23:03

Santiagoko bidea bizikletaz

Santiagoko bidea bizikletaz:

• Lehenengo etapa: sevilla-almacen de plata

Ikus dezakegunez lehenengo etapa honek ahasieran ez dela oso gogorra, lasai asko ibil daitekeela.
Aurrerago dena gogortsu bihurtzen da, zati batzuk gogorrak dira besteak baino.
Azkenik ikusten dogu dena asko mantsotzen dela. Etapak 69,51km ditu guztira.
Hinbat eta hainbat lo eta jateko lekuak jan dezakegu lehen etapan:
Onenak lo egiteko eta jateko lekuak; guillenan " el jardín de la reina" eta jateko lekurik onena santiagoko bidean dagoena gainera " Alto calvario" jatetxea da.

• 
  Bigarren etapa: Almacen de platatik-Zafrara

Bide hau esan dezakegu ez dela hain gogorra, nahiko konstantea da bide osoan zehar.
Hasieran aldapa oso txiki batzuk agertzen dira baina ez daukate zailtasun handirik eta hainbat zatitan bideak beherantz eta ondoren gorantz egiten dute beherantz egindako distantzia ia berarekin.
Badaude ere zati gogor batzuk goranzkoak direnak eta geroago beherantz joaten direnak baina azkenean bidea nahiko erreza da. Guztira bideak 81,91km izango ditu.
Lo egiteko lekuak edo jatetxeak aurki ditzakegu eta hauek dira egokienak: Lo egiteko lekuetan ( Parador de zafra) edo beste hotel on bat Huerta honda Zafran dekogu, eta Real de la Jaran ( mesón la cochera) jatetxea aurki dezakegu.

•  Hirugarren etapa: Zafra-Mérida

Bide hau oso erreza da egiteko, aldapa goranzko bat du baina gero ez dauka aldapa goranzkorik eta bide guzti-guztia beherantza dauka. 64,30k. Bide hau oso polita da, paseo bat emateko oso egokia dena.
Bide honek ere badauka lo egiteko eta jateko lekuak:
Hainbat lo egiteko leku aurki dezakegu eta hainbat hotel onak ere, horretariko batzuk; (hotel las lomas) edo (hotel verada merida).

•  Merida-Caceres:

 Bide honi begiratuta nahiko zaila dela ikus dezakegu puntu batetik aurrera. Hasieran den-dena gorantz doa eta nahiko zaila dena, gutxi gora-behera 20km gorantza izango ditugu, baina handik aurrera dena beherantz doa edo konstanteki joaten da. Bide guztiak 73,33km dauzka.
Hinbat lo egiteko leku eta jateko guneak ere aurki daitezke:
Haurkitutako onenak; (Hotel careces golf) edo (Virgen de guadalupe)

• Caceres-galisteo

 

 Bide hau, nahiko zaila edo neketsua dela esango genuke.  Hasieran dena baherantzko bide da eta ez dago arriskurik edo nekerik rio tajorarte. Gero dena berriro ere kaltetzen da, sekulako aldapa bat igon behar delako puerto de los castañoserarte. Azkenik bidea moldaea batzuk ditu aldapa txikiekin beheranzko eta goranzkoekin. Bide guztiak 72.10 km ditu.
Lo egiteko leku onenak edo jatetxeak: Fairfield Inn & Suites Burley hotela caaquiakoa eta jatetxetan (el  vergel) adibidez.

•  Calzada de bejar- salamanca

Bide esango genuke bidea oso erreza dela eta oso konstantea dela, paseoa emateko , leku aproposa da, eta gainera guztira 72,24 km dituena, oso laburra ez bada ere gurasoekin joateko aproposa.
Jateko eta lo egiteko lekuak: Pico del naranco aurki dezakegu.

• Salamanca-Zamora

 Bide hau, bide oso egokitzat har daiteke, nahiko bista handiak ikus daitezke eta oso polita da Salamankako ikuspegia eta zamorakoa. Gainera bizikletaz ibiltzeko oso ona da, ez baitago aldaparik eta bidea nahiko konstantea da, esango genuke, Santiagoko biderik errezena dela. Guztira 66,77km ditu eta hainbat jatetxe eta lo egiteko leku ditu;  Zamoran adibidez, (Dos infantes edo horus) hotelak.

• Tabara-pueblo de sanabria

Bide hau ere ez da nahiko zaila, zati zail batzuk ditu baina oso bajuak direnak eta batez beste nahiko errez igo daitezkeenak, 93km ditu guztira horregatik ere zailtzat emango genuke dela. Hainbat hotel lo egiteko eta jatetxe aurki dezakeguz: Melia horus hotela aurki dezakegu eta tudanca hotela ere aurki daiteke.

• A Gudiña- Ourense

 Bide hau nahi malkartsua da, aldapak igo eta bajatu egin dira eta dirudienez aldapak neurri berekoak direla ematen du, bideak gutira 90km ditu  nahiko luzea ere dena. Hainbat hotel ere ditu hantxe atsedena ere egiteko: Hotel san martin aurki dezakegu eta diru gutxienekoei puente romano aurkio daiteke.

•  A Laxa- Santiago

 Aldapa ugari daude eta zailena dela esango genuke baina aldapetatik bakarrik ikusita, baina bideak 53km bakarrik edo eta horrek asko laguntzen du. Hainbat hotel ere aurki ditzakegu; hotel virxe de cerca eta merkeago bat hotel pombal

 

zergatik ez dugu ametsak gogoratzen

Guztiok dakigu ametsak ez dugula hurrengo egunean gogoratzen edo amets erdi bat edo gogoratzen dugula. Ez dago amets finkorik guztiontzat, bakoitzak amets bat edo beste izan dezake, eta gehienetan kasu oso bereziak izan ezik, pertsona bakoitzak bere ametsa eduki dezake.
Ametsak hainbat eta hainbat arrazoiengatik izan dezakegu, estresagatik, bizitzan gertatu zaigun gertaera berezi batengatik... horregatik esaten dugu ametsak ez dutela sentzurik beraien artean edota ametsa bera ez duela zentsunik esan dezakegu.

Pentsa dezakegu ez gogoratze hori ametsek duten karga emozional urriaren ondorioa dela, baina ez da horrela. Ametsa zerbaitek mozten digunean, argia lehiotik sartzerakoan edo beste zenbait ekintzengatik ametsak jarraian ahazten zaigu.
Ametsak ez ditugu gure memorian gordetzen, nahiz eta ahaleginak egin gogoratzeko ez ditugu gogoratuko. Sikologiarentzat lokartuta gauden bitartean gure kontzientea desagertu egiten da eta subkontzientean gelditzen gara .
Antzinako Egipton, ametsak jainkoen mezuak zirela uste zuten. Horregatik dakigu ametsak betidanik egon direla.
 

mobila

Telefono mugikorra, mobila, sakelako telefonoa, eskuko telefonoa hari gabeko telefono eramangarria. Horretarako irrati uhinak erabiltzen ditu. Hasierako telefono mugikorrek  bakarrik deitzeko balio zuten, baina teknologiak aurrera egin ahala aplikazio berriak edukitzen hasi ziren.

• Zelan erabiltzen da? 

Mobilako comunikazioa mobileko zentral eta publikoei esker dago.
Mobil bakoitzaren frekuentziaren arabera bere erabilera  izango du munduko leku bakoitzean.
Telefonia mugikorra oinarria du sare estazio  bidaltzaile-jasotzaile irratienen eta mobilen 1 eta 5eko mailako trukaketan konbinazioan. Horrek baimentzen digu eramangarri telefono-terminalak eta telefono fijoen komunikazioa. 

Bere funtzionamendua telefono mugikorraren estazio bat komunikatzen du, eta mugitzeko bezala, sistema informatikoen sarea kudeatzen dituzten deia aldatuz erabiltzaileak. Hori geltokiak zelula osatzen duten sare bat esaten da, estazio bakoitza bere gelaxkan aurkitu eta talde mugikorrak zerbitzatuz da zergatia.


Elektromagnetismoaren kutsadura, ezaguna ere "electropulución" kutsadura hau telefonoen erradiazioa espektro elektromagnetikoak sortutakoak direla gizakien ekitzengatik.
Hainbat komunikabidek (organización mundial de salud, comisión Europea...) diotenez telefonoak sortutako erradiazio elektromagnetiko horiek ez dute inor kaltetzen,
Baina hala ere, badaude beste batzuk, hala nola, (Instituto Holandés de Investigación Tecnológica) arriskutsuak izan daitezkeela erradiazio horiek.

Azkenik badira ere, hainbat ikasketak antenak zelularren presentzia eta hainbat gaixotasunen arteko lotura ikertzen hari direla.

Herrialde desberdinek esan dutenez, eraikin batean bizitzeak antena telefonikoekin bizitzea ez da kaltegarria, oraindik ez dago baieztatua eta denbora luzean ez dakite zer ekarri dezakeen.

xaboia

Xaboia berezko garbitasunerako erabiltzen den produktua da eta hainbat objetu garbitzeko ere erabilia. Gure urteetan dekoraziorako ere erabiltzen da, eta pastilla, krema edo hauts bezala aurki daiteke.

Jaboia gehienetan gantz azidoen gatzak dira. Ikusketarako jaboiak fabrikatzeko landare edo animalia jatorriko olioak eta gantzak oso alkalinoak diren dizoluzioekin, hau da, elkarrekin erreakzionatzen ez duten espezie bat baino gehiagoren arteko nahaste  homogeneoa, tratatzen dira. Gantzak triglizeridoz osaturik daude. Dizoluzio alkalinoak, lixibak adibidez, beste erreakzio kimiko bat erabiltzen du. Prosezu horretan triglizeridoen hiru gantz azidoak askatzen dira eta gero alkaliarekin konbinatzen dira, xaboi gordina sortuz. Xaboiak koipe lubrikatzaile askoren osagai nagusiak dira. Lubrikatzaile horiek kaltzio xaboiz edo litio xaboiz eta olio mineralez osaturik egon ohi dira. Beste xaboi metalikoak ere erabiltzen dira, aluminioa, sodioa eta beste batzuk horien nahasteak

Etxean egin daiteke ere xaboia hainbat pausotan:

1.  Lehenengo gorde olio erabilia 2 litro terdi egin arte.
2. Bete ontzi bat ur 2 litro eta erdikoa ere. Xaboiari kolorea emateko ere, koloranteak erabili daitezke ere.
3. Giro areatu batean, palu baten bitartez kilo erdi disolbatu eta eskukada gatz baten bitartez. Erreakzio kimiko baten bitartez "exotermika", ordu batzuetan hotz geratu arte. Erreakziorako eskularruak erabiltzea komeni da, bestela larruazala ere mindu dezake.
4.  Ateratako olioa, lejiarekin nahastuz denbora guztian norabide berean. Horrela txiskeroagaz berotuz apurbat, olioa bere tenperatura egokian egon dadin, horrela gatz organiko bat sortuz. Xaboi hori usain ona eduki dadin, belar usaintsuak botaz.
5. Gero denbora batez itxaron eta gogortu arte.
6. Gogor egon baino arinago, molde batera bota eta pastilla hori obe askatzeko, olio gehiago edo hirina botaz.

SUDAFRIKAKO APARTHEIDA

Apartheida arrazagatiko segregazioa da, Hego Afrikako Errepublikako praktikatzen dena, eta horrek mende honetan ia 50 urte iraun zuen politika bat da.
Apartheida hitza Afrikar hizkuntzan benaketa eta gutxiengo zuri gobernatzaileak eta beltzen arteko zatitze zurruna deskribatzen du. Mugimendu guzti hau zurien mende zegoen, mota guztietako lege berriak ezarriz, oro har, gizarteaz.
Garai luze honetan 1948-1990, biztanle gehienak beltzek pairatu behar izan zuten giza eskubideen murrizte larria.
Arraza sailkapena itxura, onarpen sozial edo jaitsieran oinarritzen da, eta horrela herrialdeko herritar beltzak  iraultza eta erresistentzia sortu zuten.

Apartheida raziosmoa praktikatzen zen Sudrafikako ekintza multzoa hainbat urteren inguruan, baina 1948 izan zen forma juridikoa hartu zuen, horretarako aldarritutako legeak oinarrituz.
Nazionalisten partidoa irabaziz, denbora batera, banandu zituen gizabanako bakoitza bere arrazana. 1950 aldarrikatu zen legea, gorderik herrietako leku bakoitza zurien mendean eta arraza beltza horrela handik emigratuz.
Lege horiek hondartzetan, autobusetan, baita parke publietako eserlekuetan ere. Beltzak derrigortuta zeuden bere nortasun agiriak ematera eta ezin ziren beste herrietara joan baimen barik.


Malan, lehen ministroak hainbat lege ezarri zituen:

• Beltzek ezin zuten gobernuko lekua hartu eta ez zuten boto eskubiderik.
• Beltzek ezin zuten negoziaketarik egin edota praktika profesionalarik erabili arraza zurian erabili.
• Garraio publikoa ez zegoen hain banandua.
• Ofizina publiko edo epaitegietan ez zuten sarrera bera beltzek eta zuriek.
• Beltzen diru lorpena 360rand-ekoa da eta zuriena azkoz ere handiagoa, 760rand-ekoa.