mobila

Telefono mugikorra, mobila, sakelako telefonoa, eskuko telefonoa hari gabeko telefono eramangarria. Horretarako irrati uhinak erabiltzen ditu. Hasierako telefono mugikorrek  bakarrik deitzeko balio zuten, baina teknologiak aurrera egin ahala aplikazio berriak edukitzen hasi ziren.

• Zelan erabiltzen da? 

Mobilako comunikazioa mobileko zentral eta publikoei esker dago.
Mobil bakoitzaren frekuentziaren arabera bere erabilera  izango du munduko leku bakoitzean.
Telefonia mugikorra oinarria du sare estazio  bidaltzaile-jasotzaile irratienen eta mobilen 1 eta 5eko mailako trukaketan konbinazioan. Horrek baimentzen digu eramangarri telefono-terminalak eta telefono fijoen komunikazioa. 

Bere funtzionamendua telefono mugikorraren estazio bat komunikatzen du, eta mugitzeko bezala, sistema informatikoen sarea kudeatzen dituzten deia aldatuz erabiltzaileak. Hori geltokiak zelula osatzen duten sare bat esaten da, estazio bakoitza bere gelaxkan aurkitu eta talde mugikorrak zerbitzatuz da zergatia.


Elektromagnetismoaren kutsadura, ezaguna ere "electropulución" kutsadura hau telefonoen erradiazioa espektro elektromagnetikoak sortutakoak direla gizakien ekitzengatik.
Hainbat komunikabidek (organización mundial de salud, comisión Europea...) diotenez telefonoak sortutako erradiazio elektromagnetiko horiek ez dute inor kaltetzen,
Baina hala ere, badaude beste batzuk, hala nola, (Instituto Holandés de Investigación Tecnológica) arriskutsuak izan daitezkeela erradiazio horiek.

Azkenik badira ere, hainbat ikasketak antenak zelularren presentzia eta hainbat gaixotasunen arteko lotura ikertzen hari direla.

Herrialde desberdinek esan dutenez, eraikin batean bizitzeak antena telefonikoekin bizitzea ez da kaltegarria, oraindik ez dago baieztatua eta denbora luzean ez dakite zer ekarri dezakeen.

xaboia

Xaboia berezko garbitasunerako erabiltzen den produktua da eta hainbat objetu garbitzeko ere erabilia. Gure urteetan dekoraziorako ere erabiltzen da, eta pastilla, krema edo hauts bezala aurki daiteke.

Jaboia gehienetan gantz azidoen gatzak dira. Ikusketarako jaboiak fabrikatzeko landare edo animalia jatorriko olioak eta gantzak oso alkalinoak diren dizoluzioekin, hau da, elkarrekin erreakzionatzen ez duten espezie bat baino gehiagoren arteko nahaste  homogeneoa, tratatzen dira. Gantzak triglizeridoz osaturik daude. Dizoluzio alkalinoak, lixibak adibidez, beste erreakzio kimiko bat erabiltzen du. Prosezu horretan triglizeridoen hiru gantz azidoak askatzen dira eta gero alkaliarekin konbinatzen dira, xaboi gordina sortuz. Xaboiak koipe lubrikatzaile askoren osagai nagusiak dira. Lubrikatzaile horiek kaltzio xaboiz edo litio xaboiz eta olio mineralez osaturik egon ohi dira. Beste xaboi metalikoak ere erabiltzen dira, aluminioa, sodioa eta beste batzuk horien nahasteak

Etxean egin daiteke ere xaboia hainbat pausotan:

1.  Lehenengo gorde olio erabilia 2 litro terdi egin arte.
2. Bete ontzi bat ur 2 litro eta erdikoa ere. Xaboiari kolorea emateko ere, koloranteak erabili daitezke ere.
3. Giro areatu batean, palu baten bitartez kilo erdi disolbatu eta eskukada gatz baten bitartez. Erreakzio kimiko baten bitartez "exotermika", ordu batzuetan hotz geratu arte. Erreakziorako eskularruak erabiltzea komeni da, bestela larruazala ere mindu dezake.
4.  Ateratako olioa, lejiarekin nahastuz denbora guztian norabide berean. Horrela txiskeroagaz berotuz apurbat, olioa bere tenperatura egokian egon dadin, horrela gatz organiko bat sortuz. Xaboi hori usain ona eduki dadin, belar usaintsuak botaz.
5. Gero denbora batez itxaron eta gogortu arte.
6. Gogor egon baino arinago, molde batera bota eta pastilla hori obe askatzeko, olio gehiago edo hirina botaz.

SUDAFRIKAKO APARTHEIDA

Apartheida arrazagatiko segregazioa da, Hego Afrikako Errepublikako praktikatzen dena, eta horrek mende honetan ia 50 urte iraun zuen politika bat da.
Apartheida hitza Afrikar hizkuntzan benaketa eta gutxiengo zuri gobernatzaileak eta beltzen arteko zatitze zurruna deskribatzen du. Mugimendu guzti hau zurien mende zegoen, mota guztietako lege berriak ezarriz, oro har, gizarteaz.
Garai luze honetan 1948-1990, biztanle gehienak beltzek pairatu behar izan zuten giza eskubideen murrizte larria.
Arraza sailkapena itxura, onarpen sozial edo jaitsieran oinarritzen da, eta horrela herrialdeko herritar beltzak  iraultza eta erresistentzia sortu zuten.

Apartheida raziosmoa praktikatzen zen Sudrafikako ekintza multzoa hainbat urteren inguruan, baina 1948 izan zen forma juridikoa hartu zuen, horretarako aldarritutako legeak oinarrituz.
Nazionalisten partidoa irabaziz, denbora batera, banandu zituen gizabanako bakoitza bere arrazana. 1950 aldarrikatu zen legea, gorderik herrietako leku bakoitza zurien mendean eta arraza beltza horrela handik emigratuz.
Lege horiek hondartzetan, autobusetan, baita parke publietako eserlekuetan ere. Beltzak derrigortuta zeuden bere nortasun agiriak ematera eta ezin ziren beste herrietara joan baimen barik.


Malan, lehen ministroak hainbat lege ezarri zituen:

• Beltzek ezin zuten gobernuko lekua hartu eta ez zuten boto eskubiderik.
• Beltzek ezin zuten negoziaketarik egin edota praktika profesionalarik erabili arraza zurian erabili.
• Garraio publikoa ez zegoen hain banandua.
• Ofizina publiko edo epaitegietan ez zuten sarrera bera beltzek eta zuriek.
• Beltzen diru lorpena 360rand-ekoa da eta zuriena azkoz ere handiagoa, 760rand-ekoa.

iñaki urdangarin

Iñaki Urdangarin (Zumarraga,Gipuzkoan, 1968ko urtarrilaren 15an)  eskubaloi jokalari ohia eta Palmako dukea da. Aita Juan Maria Urdangarin Berriotxoa zuela euskalduna, Vital kutxaren presidente ohia.1997.an Juan Carlos 1erregearen alabarekin ezkondu zen, Cristina Borbonekin. Biek ezkondu ondoren lau ume izan zituzten.

Tituloa aterata empresako zientzietan Bartzelonako unibertsitatean horrela Iñaki lizentziatua geratzen da Empresetako zuzendaritzan. 2006ko ekainaren izendatua izan zen telefonikako sailbururako Bartzelonan eta presidentea da foroko belaunaldi interaktiboan, 2009 sustatua izan zen sailburu eta presidente herri Telefonika Arazoetarako Batzordean Estatu Batuetan eta Latinoamerikan.


2011ko azaroan, Urdangarin eta bere bazkideak ikertuak izan ziren Bable kasuan. Azaroaren 10an agertu zen komunikabide batzuen ondorioz agertu zen uztesko diru publikoaren desbideratzeaz Noón institutotik buru zena.
Zarzuelak esan zuenez, ez zela ona bere konportamentua esan zuen, horrela 2011ko Abenduaren 29an imputatua izan zen Jose Castro epailearengatik, aipatzen zen otsailaren 2012an data atzeratzen zuela ordezkaritza garrantzitzua bada.
Iñakiren plana batetik, bera esaten zuenez ez zen dirua irabaztea, baizik eta, erregearen suhia izatearren herrialde desberdinei kirolen bidez dirua lortzea. Baiña Iñakik herrialde desberdinetako gobernuekin hitz egin, eta horrela bera hainbat jende ekarriko zuela horretaz hitzegiteko, baina ez zuela dirurik lortuko. Jende horiek dirua ekartzen zuten eta handik industria bat egin zuen, horrela kiroletako dirua hartuz, industriak egin zituela esan eta berak hartzen zuen dirua. 
 Horrela Jose Ramon Sorianok esan zuenez "Iñaki Urdangarinek bai merezi zuela kartzel zigorra, epai mahai gorenak esan zuenez,baina  Iñakiren emazteari Cristina ez zuen erabakirik hartzen industrietan.
Jaume Matasek hitzegiten du bere izenean testigu modura, eta audentzia nazionalari onartzea bere zergatiak.
Castro epaileak erabaki zuen egun baten aitorpena atzeratzeko defendantu behar zuela, PP-ko bazkideak indar handiagoa hartuko dutelako eta erregearen suhia delako.

Platon

Grezia klasikoaren filosofo gerrantsitzuenetakoa izan zen (k.a 427-k.a 347) Sokratesen ikasle eta Aristotelesen maisu izan zen. Filosofiari bere egungo izaera eman eta bere zabalera osoan, hala nola, politika, metafisika...

Gutxi ezagutzen dugu Platonen bizitzari buruz. Atenesen jaio zen, Peloponesoko Gerraren hastapenetan. Familia handi baten jaio zen, Ariston zena bere aita eta Kodro errgearen familiaren ondorengoa.
Aita gazte hil eta ama Pirilamporekin ezkondu zen bigarren aldiz eta harekin beste seme bat izan zuen: Antifonte.
Espeusipo zen bere arrebaren semea gerora, akademiaren buru izango zena.
Platonen benetako izena ariston izen zan Diogenes Laertzioren arabera, baina platon jarri zioten bere gorpuzkera zabaleraren arabera.
Sokrates k.a 399 epaitua eta kondenatua izan zen, eta bere ikasleen kontrako kanpaina bat jarri zen martxan, horregatik Platonek alde egin behar zuen berdina gertatuko ote zion beldurrez. 12 urtez egon zen Atenasetik kanpo, eta denbora horretan, hainbat bidai egin zituen Mediterraneoan zehar.
Bidaietako bat sizilian izan zen k.a 387, bertan Dion eta Dionosio I. erregearen generaolalekin harreman estuak izan zituen, Platonek zituen ideia politikoak praktikan jarri nahian abiatu omen zen Platon Siziliara. Baina bere saiakerak porrot egin zuen, Dionisioaren babesa galdu eta esklabo bihurtu ere egin omen zuten, baina azkenik Atenasera berriz itzuli eta Akademia izeneko eskola eraiki zuen.


Platonen teoria:


Teoria hau da Platonen filosofiaren ardatz nagusia eta honen bitartez berak bi funtsezko galdera erantzun nahi ditu:

1. Galdera ontologikoa =Zer da errealitatea?
2. Galdera antropologikoa =Nola ezagutu daiteke errealitatea?

Aristoteles

Greziako filosofo eta zientzilari bat izan zen. Eta mendebaldeko pentsamoldean filosofo garrantsitzuenetako bat izan da.
Mazedonian jaio zen k.a 384 urtean, Asklepiade familiakoa zen, hau da, Asklepioren hurrengoa eta handik dakorkio biologia eta medikuntzaren saletazuna.Aristoteles 17urte zituela Atenasera joan zen  eta Platonen ikasle izan zen 20urtez. Platon hil zenean ez zuten izendatu akademiako buru, akademian nagusitzen ari zen pentsaera matematikoarekin ezadostasunak zirela eta, horrela Espeusipo jarriz. Asia txikira joan zen baertako erregearen gonbitaren bitartez, eta han egon zen hiru urtez.
Alexandro konkistak pentsatzen ari zela, Aristoteles Atenasera joan zen. Platonen pentsaera nagusiak jakinik zituela, Lizeo deituriko eskola sortu zuen, non jakintza arlo guztiak lantzen ziren. Herpilis izeneko emakume batekin ezkondu zen.
k.a 323 Alexandro handia hil egin zen, horrela gobernua desegin eta Mazedoniaren aurkako gerratea sortu zen, Aristotelek Eubea uhartetara ihes egin zuen eta bertan hil egin zen ere.


Logikaren sortzailetzat jotzen da Aristoteles. Bera izan zen esaldi baten baliozkotasuna bere edukiari baino bere egiturari erreparatuz aztertu behar dela ezarri zuen lehena. Horrela, arrazonamendu logiko zuzen bati silogismo deitzen diogu. Aristotelesen ohiko adibide bat:

Gizaki guztiak hilkorrak dira
Sokrates gizon bat da
Beraz, Sokrates hilkorra da

Dedukzioa da, beraz, kasu partikularretatik ondorio orokorrak ekartzen dituen dedukzioa ere dela aipatu daiteke.
Logikari buruz idatzi zituenak Organon, Tresna euskaraz, bataiatu zituzten eskola peripatetikoko bere jarraitzaileek. Organon horren baitan Kategoriak izeneko lana aurkitzen da lehendabizi, non kontzeptuak (izenak, aditzak) adierazten dutenari buruz kategoria ezberdintean sailkatzen dituen: substantzia, kopurua, kualitatea, erlazioa, lekua...

ATHLETIC

Athleticeri nire ustezko iritzi orokor bat emango dut, hau da, Athleticen San Mames berria, jokalari euskaldunak bakarrik etor daitezkeenak... Horren  erantzun gehienak ematen saiatuko naiz.
Athletic 1900 urtean sortu zen, Engalaterrako langileak Bilboko portuetan lan egin ondoren partido batzuk jokatzen zituzten, horrela Bizkaiko beste jokalari batzuk hartuz osatu zuten lehen taldea.

Athleticen ezaugarri nagusietako bat; bakarrik jolas dezakete tradizioaren arabera jaio edo hesia egon behar da Euskal Herrian. Horretaz hasiko gara hitzegiten edo analisatzen:
Nire ustez horrek meritu handiagoa dauka beste herrietatik jokalari onenak hartu eta talde bat sortzea baino. Beraiek bakarrik bere herriko jokalariak hartzen dute eta horrek ohore handiagoa ematen die jarraitzailei.

San Mames berria egingo dela esaten dute, eta hori aztertuko dugu, ea zenbateko dirutza eta nondik lor daitekeen diru hori:
San Mamesen diru asko xahutu beharko da, San Mames berriak hainbat eta hainbat ezaugarri berri izango dituena ( argi hobeak, eserleku berriak eta hobeak, belar natural hobea...).
Baina hori dena lortzeko nondik lortu ote dute dirua talde honek;
Talde honek plublizitate eta sarreren salmentengatik du berezitazuna.
Lehenengo berezitasuna, hainbat plublizitate kanpaina egin dutela da, hala nola, kotxeak edo erlojuak saltzerakoan athleticen jokalariek egin dute.
Beste berezitazun bat, lehen esan dugun bezala sarreren salmentak dira; athleticek beti izan du jarraitzaile asko, eta horrekin diru asko lortu du naiz eta ez izan oso talde ospetsua.

Athleticek ez da den talde hona edo ospetsua horregatik bakarrik, hau da 2002 Atheticen nesken futbol taldea sortu zen. Ginera talde honek urte horietan mutilek baino ospe handiagoa lortu zuten, beren liga irabazi baitzuten.